تسمه نقاله لاستیکی

تسمه نقاله لاستیکی

در صنعت امروزی، جهت انتقال انواع مختلفی از مواد و کالاها از سیستم های نوار نقاله استفاده می شود که هر یک از آن ها در انواع مختلفی برای محصولات مختلف در نظر گرفته می شوند. برای انتقال محصولات نیاز به نوارهایی بر روی کانوایر می باشد که این نوارها در عرض های پهن و در انواع مختلفی در دسترس هستند. یکی از این نوارهای پر کاربرد، تسمه نقاله لاستیکی می باشد.

تعریف تسمه نقاله لاستیکی

در صنعت به تسمه هایی که از جنس لاستیکی تولید می شوند، تسمه نقاله های لاستیکی گفته می شود. جنس لایه رویی و زیرین نوار از لاستیک بوده و در میان لایه های نوار از پارچه هایی تحت عنوان EP استفاده می شود. این پارچه ها به صورت سه لایه، چهار لایه، پنج لایه تولید می شوند و هرچه تعداد لایه های تسمه بیشتر باشد، مقاومت و استحکام آن نیز افزایش می یابد. روش کار این نوع از نوارها به گونه ای است که بر روی رولیک ها غلت خورده و به صورت دوار در حال حرکت هستند.

کاربردهای تسمه نقاله لاستیکی

• صنایع معادن: در این صنعت، برای انتقال سنگ های درشت، شن و ماسه نیاز به استفاده از نوار نقاله هایی است که از تسمه های لاستیکی جهت انتقال این مواد استفاده می شود. حذف نوار نقاله و استفاده از نوع دستی در این زمینه، نیاز به استفاده از نیروی انسانی زیادی دارد و مستلزم هزینه های بالایی می باشد. جنس سنگ و شن و ماسه از دسته محصولات سخت می باشد که انتقال آن تنها با تسمه از نوع لاستیکی میسر می باشد.
• صنایع بارگیری: در بسیاری از مجموعه های تولیدی و کارخانجات، جهت انتقال محصولات تولید شده به درون ماشین های باری، از تسمه نقاله های لاستیکی استفاده می شود که دوام و مقاومت بالایی دارند.
• صنایع فرودگاهی: در فرودگاه های کشور جهت انتقال چمدان های مسافران از تسمه های لاستیکی در طرح های خاصی استفاده می کنند. شکل ظاهری این نوارها به صورت اسلایدی هستش.
• صنایع کشاورزی: در صنایع کشاورزی جهت انتقال کودهای شیمیایی و سایر مواد مورد نیاز برای کشاورزی، از نوار نقاله هایی استفاده می شود که دارای تسمه نقاله های لاستیکی هستند.
• صنایع تولید سیمان: در صنایع سیمان سازی، جهت تولید سیمان در مراحل مختلف آن از نوار نقاله های لاستیکی استفاده می شود.
• صنعت بارگیری کشتی: در بنادر به منظور انجام عملیات بارگیری به درون انبارهای کشتی ها، از نوار نقاله های شیپ لوئدر استفاده می شود که تسمه نقاله ای که برای این سیستم ها در نظر گرفته می شود، تسمه لاستیکی از نوع آج دار با عرض های بزرگ است.

مزایای تسمه نقاله لاستیکی

• انعطاف پذیر: با توجه به اینکه تسمه های لاستیکی دارای ضخامت بالایی هستند و نیز جنسی نسبتا خشک دارند، اما در موقعیت هایی که دستگاه دارای شیب می باشد، به راحتی انعطاف پذیر بوده و به راحتی در فضاهای محدود و بسیار پیچیده قابل استفاده است.
• مقاوم در برابر سایش و پارگی: خود لاستیک دارای خاصیت ضد سایشی است که آن را در مقابل مواد خورنده و ساینده مقاوم می سازد و در نتیجه تسمه های لاستیکی نیز مقاوم در برابر سایش بوده و برای انتقال شن و ماسه و سنگ معدن بهترین گزینه می باشند.
• مقاوم به دما: تسمه های لاستیکی انواع مختلفی دارند که در این بین برخی از آن ها دارای مقاومت بالایی نسبت به محیط با دمای بالاتر دارند و در محیط هایی که دما بالا می باشد، بهترین گزینه برای استفاده هستند.
• ایمنی بالا: لاستیک به دلیل خاصیتی که دارد، از لغزش و ریزش مواد جلوگیری کرده و با توجه به اصطکاکی که دارد، محصولات را با ایمنی بیشتری انتقال می دهد.
• قیمت مناسب: با توجه به ویژگی های بارزی که شامل تسمه های لاستیکی می شود، از لحاظ قیمتی نسبت به سایر انواع تسمه نقاله ها، از قیمت مقرون به صرفه تری برخوردار هستند.
• تنوع بالا: به دلیل تنوع بالایی که در ساختار این تسمه ها است، در صنایع مختلفی قابل استفاده هستند و دایره کاربردی این نوار محدود نیست.

معایب تسمه نقاله لاستیکی

• مقاومت کمتر در برابر پارگی: تسمه های لاستیکی برخلاف مقاومت بالایی که در برابر سایش دارند، در برابر اجسام تیز و برنده بسیار حساس بوده و آسیب پذیر هستند و به راحتی در صورت برخورد منجر به پارگی می شود.
• مقاومت کمتر در برابر روغن: معمولا تسمه های لاستیکی در برابر روغن و مواد شیمیایی آسیب پذیر هستند و اگر طی مدت زمان طولانی با این مواد در تماس باشند، باعث نرم تر شدن بافت لاستیک شده و به آن خاصیت کشسانی می بخشد که در این صورت قابلیت انتقالی خود را از دست می دهد.

انواع تسمه نقاله لاستیکی

تسمه نقاله لاستیکی یکی از پرکاربردترین انواع تسمه های نقاله در صنایع مختلف است و باتوجه به نوع ساختار، تعداد لایه های تقویتی، جنس لاستیک و شرایط کاری در مدل های مختلف تولید می شود. انتخاب نوع مناسب تسمه نقاله لاستیکی به عواملی مانند وزن و نوع مواد، میزان سایش، دما، رطوبت، شیب مسیر و سرعت انتقال بستگی دارد.

1. ساده

تسمه نقاله لاستیکی ساده دارای سطحی صاف و یکنواخت است و برای انتقال مواد در مسیرهای افقی یا شیب های کم استفاده می شود. این نوع تسمه در صنایع تولیدی، خطوط انتقال مواد، کارخانجات و برخی سیستم های بسته بندی کاربرد دارد.

2. آجدار

سطح این تسمه دارای آج است که اصطکاک را افزایش می دهد و برای انتقال مواد در مسیرهای شیب دار و جلوگیری از لغزش بار مناسب است.

3. تسمه نقاله لاستیکی EP

دارای منجید پلی استر و نایلون است و به دلیل استحکام کششی مناسب، انعطاف پذیری و پایداری ابعادی در صنایع مختلف کاربرد دارد.

4. تسمه نقاله لاستیکی NN

از لایه های نایلونی ساخته می شود و انعطاف پذیری و مقاومت مناسبی در برابر ضربه و کشش دارد و برای شرایط کاری متنوع استفاده می شود.

5. ضد سایش

برای انتقال مواد خشن و ساینده مانند سنگ، شن و مواد معدنی طراحی می شود و مقاومت بالاتری در برابر سایش و فرسایش دارد.

6. مقاوم به حرارت

از ترکیبات لاستیکی مخصوص ساخته می شود و برای انتقال مواد داغ در صنایعی مانند سیمان، فولاد و ریخته گری مورد استفاده قرار می گیرد.

7. نوار نقاله لاستیکی مقاوم به روغن

در برابر تماس با روغن ها و مواد چرب مقاومت بیشتری دارد و برای برخی خطوط تولید و انتقال مواد روغنی یا چرب استفاده می شود.

8. تسه نقاله مقاوم به مواد شیمیایی

برای محیط هایی که تسمه در معرض مواد شیمیایی، اسیدی یا قلیایی قرار دارد، باید از لاستیک و روکش سازگار با ماده مورد نظر استفاده شود. انتخاب صحیح این نوع تسمه به نوع ماده شیمیایی، غلظت و دمای تماس بستگی دارد.

9.استیل کورد

در تسمه نقاله استیل کورد به جای لایه های پارچه ای معمولی از کابل های فولادی برای تقویت ساختار داخلی استفاده می شود. این تسمه ها استحکام کششی بالایی دارند و بیشتر در نوار نقاله های طولانی، ظرفیت های انتقال بالا و کاربردهای سنگین صنعتی مورد استفاده قرار می گیرد.

انتخاب نوع مناسب تسمه نقاله لاستیکی

برای انتخاب تسمه مناسب باید عواملی مانند نوع و وزن مواد، ظرفیت انتقال، سرعت نوار، طول مسیر، میزان سایش، دمای کاری، زاویه شیب و شرایط محیطی بررسی شود. انتخاب صحیح نوع لاستیک و ساختار تقویت کننده تسمه می تواند باعث افزایش عمر مفید، کاهش خرابی و کاهش هزینه های تعمیر و تعویض تسمه شود.

جدول انواع تسمه نقاله لاستیکی بر اساس کاربرد

کاربرد اصلی	تعداد لایه	نوع تسمه
حمل مواد سبک تا متوسط	2-3 لایه	استاندارد
صنایع سیمان و ذوب فلزات	3-4 لایه	مقاوم به حرارت
صنایع نفت و پتروشیمی	2-3 لایه	مقاوم به روغن
معادن و مواد سنگی	4+ لایه	ضد سایش سنگین

ساختار این تسمه

این کانوایر لاستیکی از چند لایه اصلی تشکیل شده است که هرکدام نقش مشخصی در مقاومت، انعطاف پذیری و عملکرد تسمه دارند. ساختار تسمه با توجه به نوع کاربرد، میزان بار، سرعت نوار و شرایط محیطی می تواند متفاوت باشد.

1. لایه رویی لاستیکی

این لایه با مواد حمل شونده در تماس است و وظیفه اصلی آن محافظت از منجید در برابر سایش، ضربه، حرارت، روغن و مواد شیمیایی است. ضخامت و نوع لاستیک این قسمت بر اساس شرایط کاری انتخاب می شود.

2.منجید یا لایه تقویت کننده

منجید بخش اصلی تحمل کننده نیروی کششی تسمه است و در داخل ساختار لاستیکی قرار می گیرد. منجید می تواند از الیاف مختلفی مانند NN, EP, CC ساخته شود. انتخاب نوع منجید به میزان کشش، طول نوار و نوع کاربرد بستگی دارد.

 

راهنمای عیب یابی و رفع مشکلات رایج در تسمه نقاله لاستیکی

برای جلوگیری از توقف خط تولید، شناخت و رفع سریع این 5 مشکل اساسی ضروری است:

• انحراف تسمه به طرفین: به دلیل ناهمراستایی رولیک ها یا بارگیری کج ایجاد می شود. راهکار، تراز کردن رولیک ها و هدایت بار به مرکز تسمه است.
• سایش زودرس رویه: نتیجه انتخاب گرید نامناسب لاستیک یا سقوط بار از ارتفاع است. راهکار، ارتقا به گرید ضد سایش (مثل DIN W) و نصب میز ضربه گیر در نقطه بارگیری است.
• لغزش روی درام (بکسوات): بر اثر کشش پایین یا چرب بودن درام رخ می دهد. با افزایش کشش تسمه و نصب روکش لاستیکی آجدار روی درام بر طرف می شود.
• جدا شدن لایه های منجید: به دلیل نفوذ رطوبت از شکاف های سطحی یا کوچک بودن قطر درام اتفاق می افتاد‌. با ترمیم سریع بریدگی ها و آپارات گرم اصولی پیشگیری می شود.
• پارگی طولی: بر اثر گیر کردن اجسام تیز و فلزی در نقطه بارگیری رخ می دهد. نصب جدا کننده مغناطیسی قبل از نوار نقاله مانع این آسیب می شود.

تسمه نقاله های NN, EP و CC چه تفاوتی دارند؟

یکی از مهم ترین تفاوت های تسمه نقاله لاستیکی نوع منجید یا لایه تقویت کننده داخلی آن مربوط می شود. منجید نقش اصلی را در تحمل کشش، استحکام و پایداری تسمه دارد. سه نوع رایج منجید در تسمه های لاستیکی شامل NN,EP و CC هستند که هرکدام ویژگی و کاربرد متفاوتی دارند.

تسمه نقاله EP

در تسمه های EP، تارهای منجید از پلی استر و پودها از پلی آمید ساخته می شوند. این ساختار باعث می شود تسمه در برابر کشش طولی عملکرد مناسبی را داشته باشد و میزان کشیدگی آن نسبت به برخی تسمه های قدیمی کمتر باشد، تسمه EP برای بسیاری از خطوط انتقال مواد در صنایع معدن، سیمان، فولاد، سنگ شکن و صنایع عمومی استفاده می شود.

تسمه نقاله NN

منجید NN از الیاف پلی آمید یا نایلون ساخته می شود. این نوع تسمه انعطاف پذیری و مقاومت خوبی در برابر ضربه دارد و می تواند برای انتقال مواد سنگین و خطوطی که تسمه تحت بارگذاری و ضربه قرار می‌گیرد، گزینه مناسبی باشد.

تسمه نقاله CC

در تسمه های CC از الیاف پنبه ای در ساختار منجید استفاده می شود. این نوع ساختار نسبت به EP و NN کاربرد محدودتری در خطوط صنعتی مدرن دارد، اما در برخی کاربرد های عمومی و شرایط کاری سبک تر مورد استفاده قرار می گیرد.

جمع بندی

تسمه نقاله لاستیکی یکی از پرکاربردترین تجهیزات انتقال مواد در صنایع مختلف است.

انتخاب نوع تسمه به عواملی مانند نوع مواد، میزان بار، دما، سرعت و شرایط کاری بستگی دارد.

تسمه های ضد سایش حرارتی، روغنی و آجدار برای کاربردهای مختلف تولید می شوند. کیفیت تسمه و نگهداری صحیح آن نقش مهمی در افزایش عمر و کاهش هزینه های تعمیرات دارد.

کیفیت تسمه و نگهداری صحیح آن نقش مهمی در افزایش عمر و کاهش هزینه های تعمیرات دارد.

برای انتخاب و خرید تسمه نقاله لاستیکی مناسب، بررسی مشخصات فنی و شرایط خط تولید ضروری است.

سوالات متداول تسمه نقاله لاستیکی

1. تسمه نقاله لاستیکی چیست؟

تسمه نقاله لاستیکی یکی از پرکاربردترین انواع تسمه های انتقال مواد است که برای جابه جایی مواد مختلف در صنایع گوناگون استفاده می شود. این تسمه به دلیل مقاومت بالا در برابر سایش، ضربه و شرایط کاری سخت، گزینه ای مناسب برای خطوط انتقال مواد است.

2. تسمه نقاله لاستیکی در چه صنایعی کاربرد دارد؟

این تسمه در صنایعی مانند معدن، سیمان، فولاد، شن و ماسه، سنگ شکن، صنایع غذایی، بازیافت و کارخانجات تولیدی مورد استفاده قرار می گیرد.

3. مزیت تسمه نقاله لاستیکی نسبت به تسمه های دیگر چیست؟

مقاومت بالا در برابر سایش، پارگی، ضربه و کشش از مهم ترین مزایای تسمه نقاله لاستیکی است. همچنین امکان اسفاده از آن برای انتقال مواد سنگین و حجیم وجود دارد.

4. نوار نقاله لاستیکی مقاوم به حرارت چه کاربردی دارد؟

برای انتقال مواد و محصولات با دمای بالا در صنایعی مانند سیمان، فولاد، ریخته گری و صنایع حرارتی استفاده می شود. میزان مقاومت حرارتی ان به نوع و ترکیب لاستیک بستگی دارد.

5. چگونه نوار نقاله لاستیکی مناسب انتخاب کنیم؟

باید نوع و وزن مواد، ظرفیت انتقال، طول مسیر، سرعت حرکت، دمای محیط و شرایط کاری بررسی شود تا تسمه ای با مشخصات فنی مناسب انتخاب شود.

6. تفاوت تسمه نقاله لاستیکی EP و NN چیست؟

تفاوت اصلی این دو تسمه در جنس لایه های تقویت کننده یا منجید آن ها است. در تسمه EP از ترکیب پلی استر و نایلون و در تسمه NN از لایه های نایلونی استفاده می شود. هر کدام ویژگی های مکانیکی متفاوتی دارند و باید متناسب با شرایط کاری انتخاب شوند.

7. تسمه نقاله چند لایه بهتر است؟

تعداد لایه ها به میزان کشش، عرض تسمه، وزن بار و شرایط کاری سیستم بستگی دارد. افزایش تعداد لایه ها لزوماً به معنی بهتر بودن تسمه نیست؛ بلکه ساختار تسمه باید با مشخصات نوار نقاله و بار مورد انتقال هماهنگ باشد.